Bakunin, ausgehend von der sozialen Revolution, beschäftigt sich mit Bildung. Nachdem er 1868 aus der Liga für Frieden und Freiheit ausgetreten ist, deren Mitglieder (Hugo, Mill, Garibaldi usw.) er als bürgerliche Sozialisten charakterisiert, schreibt er 1869 "Prinzipien der Bildung". In diesem Text sind sowohl sein Wert als auch einige seiner "Sünden" (Besessenheiten, Mangel an klarer Struktur, Abwesenheit greifbarer Schlussfolgerungen, Versäumnis, sich von Einflüssen zu lösen usw.) offensichtlich.
Bakunins Studie wirft heute mehr Fragen auf als in der Vergangenheit. Nicht nur wegen der übermäßigen Einfachheit, mit der er komplexe Themen anspricht, sondern auch, weil wir jetzt mehr wissen, dank des Neoliberalismus, wie er angewendet wird. Dies mindert natürlich seinen Beitrag in keiner Weise, da er absolut zeitlos bleibt, wenn er Wissen und Bildung als Macht und ein "Mittel" betrachtet, um Selbstbewusstsein, Freiheit und Glück zu erreichen.
Die einfache Frage ist, ob Bildung uns besser machen wird oder, genauer gesagt, gemäß der anarchistischen Sicht, ob sie uns wieder zu guten Menschen machen wird; so gut, dass wir keinen Leviathan mehr brauchen? Die Antwort ist nein.
Die schwierige Frage ist, ob das Ziel der Bildung die Formung der Person sein sollte, die ihn zur Revolution führen wird, oder die Pflege von Revolutionären, die, wenn sie befreit sind, ein höheres Selbst erreichen werden? Bakunin antwortet, übersieht jedoch die Möglichkeit, dass die Revolution, die er anstrebt, einfach die Form dessen verändern könnte, was er zerstören möchte, und letztendlich könnte das in einer anderen Form wieder auftauchen - vielleicht brutaler.
Ο Μπακούνιν με αφετηρία την κοινωνική επανάσταση καταπιάνεται με την παιδεία. Έχοντας αποχωρήσει από την Ένωση (Λίγκα) Ειρήνης και Ελευθερίας το 1868, της οποίας τα μέλη (Ουγκό, Μιλ, Γαριβάλδη κ.α.) χαρακτηρίζει αστούς σοσιαλιστές, γράφει το 1869 το «Αρχές Παιδείας». Στο κείμενο αυτό είναι εμφανής τόσο η αξία του όσο και κάποια από τα «αμαρτήματα» του (εμμονές, έλλειψη σαφούς δομής, απουσία απτού συμπεράσματος, μη απαγκίστρωση από τις επιρροές του κτλ.) .
Η μελέτη του Μπακούνιν σήμερα προβληματίζει περισσότερο από ότι στο παρελθόν. Όχι μόνο λόγω της υπερβολικής απλότητας με την οποία αντιμετωπίζει πολυσύνθετα ζητήματα, αλλά και επειδή γνωρίζουμε πια περισσότερα χάρη στο νεοφιλελευθερισμό όπως εφαρμόζεται. Αυτό φυσικά δεν μειώνει καθόλου τη συνεισφορά του, παραμένοντας απολύτως διαχρονικός, όταν θεωρεί τη γνώση και τη καλλιέργεια ισχύ και «μέσο» για την επίτευξη της αυτοσυνειδησίας, της ελευθερίας και της ευτυχίας.
Το εύκολο ερώτημα είναι εάν η παιδεία θα μας κάνει καλύτερους ή ακριβέστερα κατά την αναρχική θεώρηση, αν θα μας ξανακάνει καλούς ανθρώπους· τόσο καλούς ώστε να μη χρειαζόμαστε κάποιο Λεβιάθαν; Η απάντηση είναι όχι.
Το δύσκολο ερώτημα είναι εάν ο στόχος της παιδείας πρέπει να είναι η διάπλαση του ανθρώπου που θα τον οδηγήσει στην επανάσταση ή η γαλούχηση επαναστατών, οι οποίοι όταν απελευθερωθούν θα φτάσουν σε ένα ανώτερο εαυτό; Ο Μπακούνιν απαντάει, παραβλέποντας, όμως, την πιθανότητα η επανάσταση, την οποία αποζητά, να αλλάξει απλά τη μορφή αυτού που θέλει να καταστρέψει και τελικά αυτό να επανεμφανιστεί με άλλη μορφή - ίσως πιο βάναυση.